Đây là gì
Biểu đồ miền chồng cộng các chuỗi dữ liệu chồng lên nhau dọc theo trục thời gian. Đường viền của cả hình cho thấy tổng, và độ dày của mỗi dải cho thấy phần đóng góp của phần đó tại mọi thời điểm.
✓ Nên dùng khi
- Bạn muốn thể hiện cả tổng lẫn cơ cấu của nó theo thời gian: năng lượng theo nguồn, doanh thu theo sản phẩm, dân số theo vùng.
- Có vài phần — tối đa sáu hay bảy — và nhiều mốc thời gian.
✗ Tránh dùng khi
- Bạn cần đọc giá trị chính xác của các lớp trên — chúng nằm trên các lớp bên dưới và không có đường đáy phẳng.
- Các phần có giá trị âm.
- Tổng không có ý nghĩa vì các chuỗi đo những thứ khác nhau.
Mẹo để có biểu đồ tốt hơn
- Đặt chuỗi ổn định nhất ở dưới cùng và chuỗi biến động nhất ở trên cùng, để những gợn sóng không lan qua mọi lớp phía trên (Byron & Wattenberg 2008).
- Giữ màu các lớp khác biệt nhưng tương đương về độ đậm; chỉ để một chuỗi nổi bật nếu nó chính là câu chuyện.
- Nếu tỉ trọng quan trọng hơn tổng, hãy chuẩn hoá mỗi mốc thời gian về 100%.
Phần toán
Tại mỗi thời điểm t, lớp j trải từ Sj−1(t) đến Sj(t), trong đó Sj(t) = Σm≤j ym(t). Độ dày của một dải là giá trị của nó, nhưng độ dốc nhìn thấy được là tổng của thay đổi của chính nó và mọi thay đổi bên dưới — vì thế thứ tự các lớp là quan trọng.
Byron và Wattenberg đã chính thức hoá điều này thành bài toán cực tiểu hoá độ “gợn sóng” của các lớp và dùng nó để thiết kế streamgraph, một biểu đồ miền chồng có đường đáy di động (Byron & Wattenberg 2008).
Đôi nét lịch sử
Biểu đồ miền chồng bắt nguồn từ các biểu đồ thời gian chia phần trong những sổ tay thống kê thời kỳ đầu (Brinton 1914). Năm 2008, streamgraph, được phổ biến nhờ một đồ hoạ tương tác của New York Times về doanh thu phòng vé, đã cho thấy hình thức này có thể được đẩy xa đến đâu; hình học của nó được công bố cùng năm (Byron & Wattenberg 2008).
Câu hỏi
Vì sao lớp trên cùng trông lởm chởm vậy?
Mỗi lớp thừa hưởng mọi lên xuống của các lớp bên dưới. Hãy chuyển chuỗi biến động nhất lên trên cùng.
Tài liệu tham khảo
- Byron, L. & Wattenberg, M. (2008). Stacked graphs — geometry & aesthetics. IEEE Transactions on Visualization and Computer Graphics 14(6), 1245–1252.
- Brinton, W. C. (1914). Graphic Methods for Presenting Facts. New York: The Engineering Magazine Company.
- Cleveland, W. S. & McGill, R. (1984). Graphical perception: theory, experimentation, and application to the development of graphical methods. Journal of the American Statistical Association 79(387), 531–554.