Czym jest
Wykres bąbelkowy rozszerza wykres punktowy: X i Y wyznaczają położenie każdego elementu, a pole bąbelka pokazuje trzecią wartość, na przykład liczbę ludności, przychód albo liczebność.
Najlepiej sprawdza się przy umiarkowanej liczbie nazwanych elementów — krajów, produktów, planet — gdzie oko może objąć położenie i rozmiar naraz.
✓ Używaj, gdy
- Masz trzy miary liczbowe dla najwyżej kilkudziesięciu elementów.
- Trzecia miara to wielkość związana z rozmiarem: ludność, sprzedaż, wolumen.
✗ Unikaj, gdy
- Liczy się precyzyjne porównanie trzeciej miary — pole ocenia się mniej dokładnie niż położenie.
- Elementów są setki — bąbelki zasłaniają się nawzajem.
Wskazówki na lepszy wykres
- Skaluj bąbelki polem, nie promieniem. Chart Buffet robi to za ciebie.
- Bąbelki niech będą półprzezroczyste i mają cienki obrys, żeby nakładające się pozostawały widoczne.
- Podpisz ważne bąbelki; resztę zostaw dymkowi podpowiedzi.
Matematyka
Uczciwy bąbelek ma pole proporcjonalne do wartości: A ∝ v, więc promień rośnie jak pierwiastek kwadratowy, r ∝ √v. Skalowanie bezpośrednio promieniem sprawiłoby, że dwa razy większa wartość wyglądałaby na cztery razy większą.
Ludzie i tak mają tendencję do niedoszacowywania dużych bąbelków. Postrzegane pole rośnie wolniej niż rzeczywiste, zgodnie z prawem potęgowym Stevensa z wykładnikiem mniejszym od jedności dla pola (Stevens 1957), więc rozmiary bąbelków najlepiej traktować jako przybliżone porównanie.
Trochę historii
Proporcjonalne koła pojawiają się na dziewiętnastowiecznych mapach tematycznych, a statystycy skalowali punkty wykresów rozrzutu według trzeciej zmiennej na długo przed komputerami (Friendly & Denis 2005). Najsłynniejszym momentem wykresu bąbelkowego było wystąpienie Hansa Roslinga na TED w 2006 roku, w którym animowane bąbelki krajów świata ścigały się po wykresie dochodu względem długości życia (Rosling 2006).
Pytania
Która kolumna ustala rozmiar bąbelka?
Wybierz ją w polu „Rozmiar bąbelków” w sekcji Dane. Domyślnie Chart Buffet bierze trzecią kolumnę liczbową.
Bibliografia
- Stevens, S. S. (1957). On the psychophysical law. Psychological Review 64(3), 153–181.
- Rosling, H. (2006). The best stats you’ve ever seen. TED talk.
- Friendly, M. & Denis, D. (2005). The early origins and development of the scatterplot. Journal of the History of the Behavioral Sciences 41(2), 103–130.