Đây là gì
Biểu đồ vành khuyên thể hiện các phần của một tổng thể thành những cung quanh một vòng. Chart Buffet ghi con số tổng ở chính giữa, nên biểu đồ đọc như “tổng thể này, gồm những phần này”.
Khoét bỏ phần giữa làm mất góc ở tâm, nên người đọc đánh giá các lát bằng độ dài cung và diện tích. Nghiên cứu cho thấy họ làm việc này tốt gần bằng với một biểu đồ tròn đầy đủ (Skau & Kosara 2016).
✓ Nên dùng khi
- Hai đến sáu phần cộng lại thành một tổng thể có ý nghĩa.
- Bạn muốn thể hiện con số tổng cùng với các phần của nó.
- Một bảng điều khiển hoặc báo cáo nơi nhiều biểu đồ vành khuyên thể hiện từng tỉ trọng chủ chốt.
✗ Tránh dùng khi
- Nhiều phần hoặc các phần có kích thước gần nhau — hãy dùng thanh ngang.
- So sánh cơ cấu giữa các nhóm — hãy dùng biểu đồ cột chồng 100%.
Mẹo để có biểu đồ tốt hơn
- Giữ vòng khá dày: vòng quá mảnh khiến các lát nhỏ biến mất.
- Dùng phần giữa cho một con số, không phải một đoạn văn.
- Ghi nhãn trực tiếp lên các cung bằng phần trăm.
Phần toán
Lát i trải góc θi = 360° · vi/Σ v; cung của nó ở mép ngoài có độ dài r · θi (tính bằng radian), và diện tích của nó là ½ θi (R² − r²) với bán kính ngoài R và bán kính lỗ r. Cả ba vẫn tỉ lệ với tỉ trọng, nên khoét bỏ phần giữa không làm mất thông tin.
Skau và Kosara đã thử nghiệm riêng rẽ cung, góc và diện tích, và thấy rằng người ta đọc biểu đồ tròn và vành khuyên chủ yếu qua độ dài cung và diện tích, chứ không qua góc ở tâm (Skau & Kosara 2016).
Đôi nét lịch sử
Biểu đồ vành khuyên là một biến thể của thế kỷ hai mươi từ biểu đồ tròn của Playfair (Playfair 1801), phổ biến trong đồ hoạ kinh doanh và phần mềm bảng tính. Danh tiếng của nó được cải thiện vào năm 2016, khi các thí nghiệm cho thấy nó được đọc không kém gì một biểu đồ tròn đầy đủ (Skau & Kosara 2016).
Câu hỏi
Tôi có thể đổi kích thước lỗ không?
Được. Trong mục “Hình vẽ và nhãn”, hãy kéo thanh trượt “Cỡ lỗ giữa”.
Tài liệu tham khảo
- Skau, D. & Kosara, R. (2016). Arcs, angles, or areas: individual data encodings in pie and donut charts. Computer Graphics Forum 35(3), 121–130.
- Playfair, W. (1801). The Statistical Breviary. London: J. Wallis (printed by T. Bensley).
- Spence, I. & Lewandowsky, S. (1991). Displaying proportions and percentages. Applied Cognitive Psychology 5(1), 61–77.